KATTA TIL MODELLARI (LLM): TASNIFI, AFZALLIKLARI, CHEKLOVLARI VA QO‘LLANILISH SOHALARI

Abstract

Ushbu maqolada katta til modellari (Large Language Models – LLM)ning ilmiy-nazariy tasnifi, ularning ustuvor jihatlari, mavjud cheklovlari hamda hozirgi davrda qo‘llanilayotgan asosiy amaliy yo‘nalishlari tahlil qilinadi. LLMlar sun’iy intellektning chuqur o‘rganishga asoslangan eng muhim texnologiyasi bo‘lib, ular tilning sintaktik, semantik va pragmatik qatlamlarini o‘rganish orqali ko‘plab murakkab vazifalarni amalga oshirishga qodir. Shunga qaramay, LLMlar ma’lumotga qaramlik, hisoblash xarajatlari va etik masalalar tufayli bir qator cheklovlarga ham ega. Maqolada ushbu texnologiyaning ilmiy asoslarini yoritish bilan birga, uning imkoniyatlari va cheklovlarini ham tizimli tarzda ko‘rib chiqiladi.